Dozór elektroniczny (SDE) to forma odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym – w miejscu stałego pobytu skazanego, przy użyciu elektronicznego monitoringu. Warunki udzielenia zgody określa art. 43la Kodeksu karnego wykonawczego.
Jakie warunki trzeba spełnić?
1. Wymiar kary
- orzeczona kara nie przekracza 1 roku i 6 miesięcy
- albo do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy (przy pierwotnej karze niższej niż 3 lata)
Wykluczone są określone przypadki recydywy wielokrotnej.
2. Stałe miejsce pobytu i warunki techniczne
Skazany musi posiadać stałe miejsce pobytu oraz warunki techniczne umożliwiające instalację urządzeń monitorujących. Co do zasady wymagana jest zgoda pełnoletnich domowników, choć w wyjątkowych sytuacjach sąd może udzielić zgody mimo jej braku.
3. Ocena postawy skazanego
- dotychczasowa postawa i zachowanie
- stopień demoralizacji
- sytuacja rodzinna i zawodowa
- względy bezpieczeństwa
Opinia w sprawie dozoru elektronicznego
Jeżeli skazany przebywa w zakładzie karnym, opinię sporządza dyrektor jednostki penitencjarnej. Jeżeli pozostaje na wolności – kurator sądowy w ramach wywiadu środowiskowego.
Czy wcześniejsza karalność wyklucza dozór?
Nie. Wcześniejsza karalność nie zamyka drogi do dozoru, jednak może zmniejszać szanse na jego uzyskanie. Sąd bierze pod uwagę, jak dawno miało miejsce skazanie, czy miało charakter incydentalny oraz czy skazany ustabilizował swoje życie.
Harmonogram dozoru
Sąd ustala harmonogram określający godziny, w których skazany może przebywać poza miejscem zamieszkania – w praktyce często maksymalnie około 12 godzin dziennie, głównie w celu wykonywania pracy. Nieprzestrzeganie harmonogramu może skutkować uchyleniem dozoru.
Kiedy sąd może odwołać dozór elektroniczny?
- nie wraca do domu w wyznaczonym czasie
- opuszcza miejsce dozoru bez zgody
- uszkadza urządzenia monitorujące
- utrudnia kontrolę kuratora
- narusza porządek prawny
Konsekwencją jest doprowadzenie do zakładu karnego, a ponowne udzielenie dozoru w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Od postanowienia przysługuje zażalenie.
Podsumowanie
Dozór elektroniczny jest realną alternatywą dla odbywania kary w zakładzie karnym, ale nie jest rozwiązaniem automatycznym. Odpowiednio przygotowany wniosek oraz właściwe przedstawienie sytuacji osobistej znacząco zwiększają szanse na pozytywne rozstrzygnięcie.
